|
1. Yeterli süre uyumama rağmen gün içinde yorgun ve uykulu oluyorum.
2. Haftada 2-3 gece uykuya dalmakta güçlük çekiyorum.
3. Akşam saatlerinde veya yatağa girdiğimde bacaklarımda isimlendiremediğim bir huzursuzluk hissediyorum.
4. Uyuyamayacağım fikri akşam saatlerinden itibaren beni endişelendiriyor.
5. Yatakta sürekli bacaklarımı hareket ettirmek zorunda kalıyorum.
6. Gece içinde nefes alamama hissi ile uyanıyorum
7. Horlamamın yan odalardan duyulacak kadar şiddetli olduğu söyleniyor.
8. Uykuda nefesimin durduğu söyleniyor.
9. Gece içinde en az bir kez tuvalete gitmek zorunda kalıyorum.
10.Geceleri baş, boyun veya göğsümde terleme oluyor.
11.Sabah yorgun ve baş ağrısı ile uyanıyorum.
12. Geceleri bacaklarıma kramp girebiliyor.
13.Toplantılarda, okurken veya TV seyrederken uyuyakalabiliyorum.
14. Uykululuk nedeniyle eskisi kadar uzun süre araba kullanamıyorum.
15.Gün içinde zaman zaman dayanılmaz uykululuk atakları yaşıyorum.
16.Çok sık rüya görüyorum
17. Geceleri uykudan bağırarak ve korku ile uyandığım söyleniyor.
18- Cinsel istek de azalma hissediyorum.
Yukarıdaki sorulardan birkaçına evet cevabı veriyorsanız, bir uyku hastalığınız olabilir.
Uyku hastalıkları günlük aktivitenizi ve sosyal yaşantınızı bozmasının yanı sıra, çok daha ciddi sağlık sorunlarına sebep olabilir. Bunlardan en çok rastlanılanı ve en çok bilineni uyku apne sendromudur.
HORLAMA HANGİ DURUMLARDA ÖNEMLİDİR?
Horlama erişkinlerin en az yarısında, çocukların da önemli kısmında görülen bir problemdir. Ancak her horlama sürekli ya da düzenli değildir ve sorun oluşturmaz. Tıbbi açıdan ele alınması gereken durum, kişinin her gece gürültülü bir şekilde horlaması ve bu horlamalara nefes durmalarının eşlik etmesidir. Ayrıca kişi uykusunu alamadan uyanıyor, gündüzleri de uyuklamadan yakınıyorsa bir an önce uzman bir hekime başvurmalıdır.
UYKU APNE SENDROMU NEDİR?
OSAS uyku sırasında üst hava yolunun daralması veya tamamen kapanması ile solunum durması ile giden bir hastalıktır. Bu durum hastanın uyku kalitesini bozarak gündüz aşırı uyku hali ve halsizliğe neden olur. Bu hastalarda kalp hastalıkları, inme, depresyon, hipertansiyon, kilo alma, cinsel güçte sık görülmektedir
Uykuda, farengiyal kasların titreşimi sonucu horlama meydana gelir. Eğer bu olay şiddetli şekilde meydana gelirse havayolları birbiri üzerine yapışarak kapanır. Nefesin durması (apne) ile beyin problemi algılar ve uyanmak için çeşitli uyarılar meydana gelir. Kişi olayların farkında olmasa bile gece boyu meydana gelen apnelerden dolayı dinlenmemiş olarak uykudan uyanır. Özellikle kısa ve kalın boyunlu kişilerde, alt çenesi daha küçük ve geride olanlarda, bademcikleri büyük, dili büyük olanlarda daha sık görülür. Ayrıca sinüziti ve reflüsü olan hastalarda da apne görülme sıklığı artmıştır.
Kadınların % 6 sını, erkeklerin % 12`sini etkileyen yaygın bir hastalıktır. Kişi uyurken, solunum ara ara durup, tekrar başlaması ile kendini gösterir; sıklıkla da şiddetli horlama ile beraberdir. Nefes durması saatte 5 den fazla veya uzun süreli ise, kalp ve beyin başta olmak üzere, vücudun pek çok sistemi olumsuz etkilenir.
UYKU APNE SENDROMU KİMLERDE VE NASIL GÖRÜLÜR?
Şişman ve yaşlı erkeklerde daha sık karşımıza çıkmakla beraber her yaş grubundan kişilerde görülebilmektedir. Hemen her zaman şiddetli horlamayla beraberdir. Gece horlayan kadınların % 19`unda, erkeklerin % 42`sinde uykuda nefes durması mevcuttur. Bunlarda üst hava yolunu belli seviyelerde daraltan bir sebep vardır. Gündüzleri uyanık iken bu darlık tolere edilebilir, çünkü üst solunum yolunu çevreleyen bütün kaslar çalışır ve hava yolunu açık tutarlar. Ancak uykuda, diğer bütün sistemlerde olduğu gibi, bu kaslarda, gevşer. Hava yolunda, kısmi ya da tam tıkanıklığa sebep olur. Kısmi darlıklarda, hastalar, horlamadan şikayet ederler, nefes durmaları pek olağan değildir. Hava yolu tamamen bloke olup, nefes alışverişi durunca, kanda oksijen seviyesi azalır. Bu durum, tansiyon yüksekliği, kalp ve akciğer yetmezliği, kalp ritminde bozulmalar, beyin dolaşım bozuklukları ve erkeklerde iktidarsızlık gibi pek çok hastalığın davetçisidir.
Uyku apne sendromu olan kişiler, gün içinde uyuklama ile mücadele ederler. Bu durum genellikle öğleden sonra ve akşamın erken saatlerinde görülür. Hatta çok ileri düzeydeki hastaların, karşılıklı sohbet esnasında bile uyukladığı gözden kaçmaz. Bunlar sabahları yorgun kalkar, uyandıklarında adeta ağır bir iş yapmışçasına bitkindirler. Öğleden sonra ve akşamın erken saatlerine rastlayan toplantılarda, çok sıkıntı çekerler. Akşamları gazete okurken, televizyon seyrederken kolayca uyuklarlar. İş yerinde konsantrasyon güçlüğü çektiklerinden yeterince verimli olamazlar. Bu yüzden işlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilirler. Tiyatro, sinema, sosyal toplantılarda yoğun uyku isteği ile mücadele ederler. En tehlikelisi de trafikte araç kullanırken yaşanan problemlerdir. Bu kişiler uyumadan uzun süre araç kullanamazlar. Özellikle akşamüstü ve gece araba kullanırken büyük sıkıntı çekerler. Trafik kazalarının nedenlerinin başında direksiyon başında uyuklama gelmektedir. Horlama ve uyku apne sendromu çok ciddi bir sağlık problemidir.
En sık görülen semptomlar
1-Horlama,
2-Tanıklı apne (uykuda nefesinizin durduğunu gören insanların olması),
3-Gündüz uykululuk
UYKU APNE SENDROMUNUN ETKİLERİ
* Derin uyku süresinde azalma
* Geceleri sık uyanma
* Gündüz uyuklama
* Sabahları kalktığında yorgunluk hissi
* Baş ağrıları
* Gece aşırı terleme
* Gece sık idrara çıkma
* Beyin damarları tıkanıklığı
* Beyin kanaması riskinde artış
* Tansiyon yüksekliği
* Kalp ve akciğer yetmezliği
* Kalp kirizi riskinde artma
* Kalpte ritim bozuklukları
* Çocuklarda büyüme geriliği
* Yetişkin erkeklerde iktidarsızlık
Eğer uyku apneyi düşündüren bulgularınız varsa uyku çalışması yapılması gerekmektedir. Polisomnografi ile beyin dalga aktivitesi, göz hareketleri, kas hareketleri ve solunum eforu değerlendirilmektedir.
Uyku apne dışındaki hastalıkların tanısında ve tedavinin yönlendirilmesinde de polisomnografi kullanılmaktadır. Uykuda konuşma, uyurgezerlik, uykuda yemek yeme, uykuda diş gıcırdatma, yatakta hareketli yatma, tekrarlayan kol ve bacak hareketleri gibi birçok rahatsızlık tanısında polisomnografi kullanılmaktadır.
Uykusuzluk sebebi olarak uykuda solunum bozuklukları veya uykuda periyodik kol ve bacak hareketleri düşündüren veriler varsa, bu hastalara uyku tetkiki yapılmalıdır. Bu tür hastalıkların, yaşlı hastalarda görülme sıklığının yüksek olması nedeni ile yaşlı olup da uykusuzluk çeken hastalara, uyku tetkik endikasyonu daha geniş sınırlar içinde konulmalıdır.
Kendinizde uyku apne sendromundan şüpheleniyorsanız en kısa zamanda bir uyku merkezine başvurarak bu konuda uzman hekimler tarafından kontrolden geçerek ihtiyaç duyulur ise uyku tetkiki yaptımanız gerekir.
Hastanemizde uyku merkezimiz yaklaşık 2 aydır hizmet vermektedir. Merkezimiz şu an için tek yataklı olup ikinci yatak için çalışmalar devam etmektedir.
Uz. Dr. İsmail ZEHİR |
Uz. Dr. Şevket YALIN |
Göğüs Hastalıkları Uzmanı |
Nöroloji Uzmanı |
|
